04 - Wielands Singspiele und die deutsche Oper

- Johann Adolf Scheibe, ll van Gottsched: heeft als eerste de wens voor
  een echte "grote" Duitse opera geponeerd.
    - Terecht verweet hij de vroege Duitse opera dat de kunst van het
      libretto veronachtzaamd werd.
    - Zijn eigen libretto "Thusnelda" 1749 wilde niemand componeren.
    - Ook Schiebeler, Friedrich "Maler" Müller, Klopstock en Herder
      ("Brutus" was als libretto gedacht) hadden ook hoop op een Duitse
      Opera.
- Duitse Opera werd pas gerealiseerd in de samenwerking van Wieland en
  Schweitzer.
    - 1772:Schweitzer componeert Wielands ballet "Idris und Zenide" en
      het Singspiel "Aurora" tgv Hertogin Anna Amalia's verjaardag.
    - 1773: Schweitzer componeert Wieland's "Alkeste"; een bewerking
      vanEuripides' satyrspel.
    - Wieland was o.a. geïnspireerd geraakt door een uitvoering van
      Rouseau's "Pygmalion", dat 1771 in Weimar met muziek van
      Schweitzer was uitgevoerd.
    - Wieland verlangde vd componist dat de muziek ondergeschikt zou
      zijn aan het de nuances vd gevoelsuitdrukking ih drama.
    - Schweitzer's muziek wijst melodisch gezien vooruit naar de
      romantiek.
        - Vermenging van stijlen:
            - in aria's en recitatieven napolitaanse opera
            - met Gluck's reformoper.
    - Wieland wilde graag bij Gluck aansluiten, dat bleek al uit zijn
      onderwerpkeuze: Gluck's "Alceste" op libretto van Raniero de'
      Calzabigi  was 1767 in Wenen uitgevoerd geworden.
        - Schweitzer valt echter vaak terug op de principes van
          Metastasio, waar Gluck juist tegen streed: het libretto geeft
          daar vaak aanleiding toe door "Affekte".
    - Wieland noemt zijn werk "Singspiel"; geeft aan dat het een
      eenvoudig plan is en niet te ingewikkelde handeling.
        - Als dat niet zo zou zijn, is de stof meer geschikt voor de
          tragedie.
        - Wieland streeft naar zonder grote kosten realiseerbare
          verbinding tussen poezie, muziek en handeling.
        - Om dit te laten slagen in zijn mzdramatisch werk, laat hij de
          term "opera" graag over aan de italiaanse en franse werken.
    - Wieland heeft zelf zijn "Alceste" met de nodige theoretische
      geschriften begeleid:
        - Briefe an einen Freund [Johann Georg Jacobi] über das
          deutsche Singspiel Alceste"(1773)
        - Über einige ältere deutsche Singspiele, welche den Namen
          Alceste führen (1773)
        - Versuch über das deutsche Singspiel und einige dahin
          einschlagende Gegenstände (1775)
        - Allen verschenen in "Deutsche Merkur"
    - Een ander samenwerkingsproject Wieland - Schweitzer is 1780
      "Rosemunde" geweest.
    - Wielands overige dichtwerk voor de operageschiedenis:
        - Oberon: had invloed op de Zauberflöte
        - Ook: "Don Sylvio" en zijn sprookjesverzameling "Dschinnistan".
    - "Alceste" in Schwetzingen leidde ertoe dat de Mannheimer vorst
      Karl Theodor de opera in zijn Nationaltheater in te voeren.
    - Andere pogingen voor een Duitse opera, parallel aan Wieland:
        - "Günther von Schwarzberg"; muz Ignaz Holzbauer, libr. Anton
          v. Klein. (geen genade in Wielands ogen)
        - "Cora" van Johann Gottlieb Naumann.
        - Mozart heeft 1785 gedacht over een compositie op Anton v.
          Klein's "Kaiser Rudolf von Habsburg.